Kalkulator przybliżenia liniowego
Zmienną jest x, a potęgi zapisuj znakiem ^. Argumenty funkcji umieszczaj w nawiasach. Iloczyny możesz zapisać jako 2x, 3(x + 1) albo 2*x. Funkcje i stałe, których możesz użyć: sqrt, cbrt, exp, ln, log, sin, cos, tan, asin, acos, atan, abs, pi, e
Przykłady
Ten kalkulator przybliżenia liniowego wyznacza linearyzację funkcji f w punkcie a, czyli styczną L(x) = f(a) + f’(a)(x - a), i używa jej do oszacowania f(x) dla x leżącego blisko a. W szkole i na studiach ten sam rachunek nazywa się często obliczaniem przybliżonej wartości za pomocą różniczki. Wpisz funkcję, punkt a i, jeśli chcesz otrzymać oszacowanie, wartość x. Zobaczysz L(x) zapisane z liczbami oraz w postaci kierunkowej, wartości f(a) i f’(a), przybliżenie liniowe obok wartości dokładnej, błąd bezwzględny i procentowy oraz rozwiązanie krok po kroku, tak jak zapisuje się je na zajęciach z analizy matematycznej.
Jak obliczyć przybliżenie liniowe
-
1
Wpisz funkcję f(x)
Zmienną jest x, na przykład sqrt(x), x^3 - 2x, ln(x), sin(x), e^x albo 1/x. Potęgi zapisuje się znakiem ^, a argumenty funkcji w nawiasach.
-
2
Podaj punkt a
Wybierz punkt, w którym f łatwo obliczyć, na przykład 4 dla sqrt(x) albo pi/6 dla sin(x). Kalkulator najpierw pokazuje funkcję tak, jak ją odczytał, więc pomyłkę w rodzaju e^2x zamiast e^(2x) wychwycisz jeszcze przed wynikiem.
-
3
Dodaj x, dla którego chcesz oszacować wartość (opcjonalnie)
Wybierz x blisko a, na przykład 4,1. Zostaw pole puste, jeśli potrzebujesz tylko linearyzacji.
-
4
Odczytaj L(x), przybliżenie i błąd
Wynik zawiera L(x) w postaci f(a) + f'(a)(x - a) i w postaci kierunkowej, f(a), f'(a), przybliżenie L(x), dokładne f(x), oba błędy i każdy krok rozwiązania.
Wzór na linearyzację i kiedy się sprawdza
Linearyzacja funkcji f w punkcie a to prosta, która przechodzi przez punkt (a, f(a)) i ma tam takie samo nachylenie jak wykres:
L(x) = f(a) + f'(a)(x - a)
Blisko a wykres i styczna prawie się pokrywają, więc L(x) szybko daje przybliżoną wartość f(x). To właśnie przybliżenie liniowe, nazywane też aproksymacją liniową, przybliżeniem za pomocą różniczki albo wielomianem Taylora pierwszego stopnia.
Przykład: oszacuj sqrt(4,1)
- Przyjmij
f(x) = sqrt(x)ia = 4, czyli najbliższy punkt, w którym pierwiastek łatwo obliczyć. - Oblicz wartość funkcji:
f(4) = 2. - Oblicz pochodną:
f'(x) = 1/(2sqrt(x)), więcf'(4) = 1/4 = 0,25. - Zapisz prostą:
L(x) = 2 + 0,25(x - 4), czyliL(x) = 0,25x + 1w postaci kierunkowej. - Oszacuj:
L(4,1) = 2 + 0,25(0,1) = 2,025. - Porównaj: wartość dokładna to
sqrt(4,1) = 2,024846, więc błąd bezwzględny wynosi0,000154, a błąd procentowy około0,0076%.
Klasyczne przybliżenia liniowe
| Funkcja | Punkt a | Linearyzacja L(x) | Przybliżenie | Wartość dokładna | Błąd bezwzględny |
|---|---|---|---|---|---|
sqrt(x) |
4 | 2 + 0,25(x - 4) |
L(4,1) = 2,025 |
2,024846 | 0,000154 |
cbrt(x) |
8 | 2 + (1/12)(x - 8) |
L(8,1) = 2,008333 |
2,008299 | 0,000034 |
ln(x) |
1 | x - 1 |
L(1,1) = 0,1 |
0,095310 | 0,004690 |
sin(x) |
0 | x |
L(0,1) = 0,1 |
0,099833 | 0,000167 |
e^x |
0 | 1 + x |
L(0,1) = 1,1 |
1,105171 | 0,005171 |
1/x |
2 | 0,5 - 0,25(x - 2) |
L(2,1) = 0,475 |
0,476190 | 0,001190 |
Jak duży jest błąd?
Błąd przybliżenia liniowego wynosi mniej więcej |f''(a)| / 2 × (x - a)^2. Wynikają z tego dwie rzeczy:
- Liczy się odległość, i to w kwadracie. Dla
sqrt(x)w punkciea = 4błąd wynosi0,0000016dlax = 4,01;0,000154dlax = 4,1;0,0037dlax = 4,5i0,0139dlax = 5. Dziesięć razy dalej oznacza błąd około sto razy większy. - O kierunku decyduje wypukłość. Tam, gdzie wykres jest wklęsły (
sqrt(x),ln(x)), styczna leży nad wykresem i przybliżenie jest zawyżone. Tam, gdzie jest wypukły (e^x,1/xdla dodatnich x), przybliżenie jest zaniżone. Kalkulator podaje, z którym przypadkiem masz do czynienia.
Jak wpisać funkcję
| Co chcesz zapisać | Wpisz | Uwagi |
|---|---|---|
| Ułamki dziesiętne | 0,25x, x^2,5, 4,1 |
Separatorem dziesiętnym jest przecinek. Kropka też działa (4.1), ale tysięcy nie oddzielaj: zapisy 1.000 i 1.234,5 są odrzucane, podobnie jak 2.025, bo można je odczytać na dwa sposoby. Wpisz 1000 i 2,025. |
| Potęgi | x^3, x^(1/2), e^(2x) |
Wykładnik to jeden element: e^2x oznacza (e^2)x. Dla e^(2x) użyj nawiasów. |
| Iloczyny | 2x, 3(x + 1), 2sin(x), x*ln(x) |
Czynniki zapisane obok siebie są mnożone. |
| Minus na początku | -x^2 |
Odczytywane jako -(x^2). Kwadrat liczby -x zapisz jako (-x)^2. |
| Pierwiastki | sqrt(x), cbrt(x) |
cbrt to rzeczywisty pierwiastek sześcienny, także dla ujemnych x. x^(1/3) nie ma wartości dla ujemnych x, użyj wtedy cbrt(x), a zamiast x^(2/3) wpisz cbrt(x)^2. |
| Zapis naukowy | 1e-3, 2E5, 1,5e+3 |
Liczba, po której bezpośrednio stoi e i wykładnik, jest czytana jako potęga dziesięciu: 1e-3 to 0,001. Aby uzyskać 2 razy stałą e, wpisz 2*e lub 2e^x. |
| Logarytmy | ln(x), log(x) |
ln to logarytm naturalny, a log to logarytm dziesiętny. |
| Trygonometria | sin(x), cos(x), tan(x), asin(x), acos(x), atan(x) |
Radiany. Dla 30 stopni wpisz pi/6. Kalkulator rozumie też zapisy tg(x), arcsin(x), arccos(x), arctg(x) i arctan(x). Cotangens zapisz jako 1/tan(x). |
| Pozostałe | exp(x), abs(x), pi, e |
sin^2(x) jest odczytywane jako (sin(x))^2. |
Punkty, w których nie ma linearyzacji
- Poza dziedziną.
ln(x)wa = 0,sqrt(x)wa = -1i1/xwa = 0nie mają wartości, więc nie ma punktu, którego styczna mogłaby dotknąć. - Brak nachylenia. Wykres
abs(x)załamuje się w 0, asqrt(x)icbrt(x)mają w 0 styczną pionową. Funkcja ma tam wartość, ale nie ma skończonej pochodnej, więc linearyzacja nie istnieje. Kalkulator to zgłasza i pokazuje pochodną, którą próbował obliczyć.
Najczęściej zadawane pytania
To dwie nazwy tej samej idei. Linearyzacja to funkcja L(x) = f(a) + f’(a)(x - a), czyli równanie stycznej w punkcie a. Przybliżenie liniowe to sposób jej użycia: L(x) służy jako oszacowanie f(x) dla x bliskiego a. Kalkulator podaje jedno i drugie, prostą i oszacowanie.
Symbolicznie, według tych samych wzorów, których używasz w rachunkach ręcznych: pochodnej potęgi, iloczynu, ilorazu i funkcji złożonej oraz podstawowych pochodnych funkcji sqrt, exp, ln, log, funkcji trygonometrycznych, funkcji do nich odwrotnych i abs. Następnie oblicza wartość tej pochodnej w punkcie a, więc f’(a) jest dokładne z dokładnością do zwykłych zaokrągleń zmiennoprzecinkowych i nie jest oszacowaniem numerycznym. Znaleziona pochodna jest widoczna w rozwiązaniu, lekko uporządkowana, ale nie w pełni uproszczona, więc może wyglądać inaczej niż twój wynik, a mimo to być mu równa.
Tutaj log(x) to logarytm dziesiętny, a ln(x) to logarytm naturalny, tak jak w polskich podręcznikach i na kalkulatorach naukowych. Część programów odczytuje log jako logarytm naturalny, więc sprawdź, o który chodzi w twoim zadaniu. Jeśli funkcja zawiera log, kalkulator przypomina o tym przed wynikiem.
Zawsze w radianach. Wzory na pochodne, na przykład to, że pochodną sin(x) jest cos(x), są prawdziwe tylko w radianach. Aby liczyć dla 30 stopni, wpisz a = pi/6, a dla 45 stopni pi/4. Zarówno punkt a, jak i x mogą być stałymi takimi jak pi/6, e czy sqrt(2).
Nie ma jednej ustalonej odległości: zależy to od tego, jak mocno wykres zakrzywia się w pobliżu a. Błąd rośnie z kwadratem odległości od a, więc dwukrotne zmniejszenie odległości zmniejsza błąd mniej więcej czterokrotnie. Dodaj swoje x i odczytaj błąd bezwzględny i procentowy. Jeśli błąd jest za duży do twoich celów, wybierz punkt a leżący bliżej x.
Albo funkcja nie ma w punkcie a skończonej wartości, jak ln(x) w 0 czy 1/x w 0, albo ma wartość, ale nie ma skończonego nachylenia, jak abs(x) w 0 (załamanie wykresu) czy sqrt(x) w 0 (styczna pionowa). W rzadkich przypadkach, takich jak x*abs(x) w 0, pochodna istnieje, ale wzory dają tam 0/0. Kalkulator zgłasza wtedy brak nachylenia i niczego nie zgaduje. We wszystkich tych sytuacjach wystarczy wybrać punkt położony w pobliżu.
Wartości są obliczane w podwójnej precyzji, czyli z około 15 cyframi znaczącymi, a wyświetlane z 7. Znak równości oznacza, że liczba jest pokazana w całości, a znak „w przybliżeniu równe”, że została zaokrąglona. Gdy x leży tak blisko a, że przybliżenie i wartość dokładna zgadzają się na prawie wszystkich 15 cyfrach, błąd jest pokazywany tylko z tymi cyframi, które mają znaczenie.
Nie. Funkcja i liczby, które wpisujesz, są wysyłane na nasz serwer, żeby obliczyć wynik, i trafiają do adresu strony przy przechodzeniu między krokami, dzięki czemu obliczenie można dodać do zakładek albo komuś wysłać. Nie są zapisywane na żadnym koncie ani w żadnym profilu.
Powiązane narzędzia
Kalkulator numerologii imienia i nazwiska
Oblicz liczbę przeznaczenia i liczbę ekspresji z pełnego imienia i nazwiska metodą numerologii pitagorejskiej, wraz z krótką interpretacją osobowości.
Kalkulator „za ile godzin”
Sprawdź dokładną godzinę, dzień tygodnia i datę za określoną liczbę godzin od teraz, w swojej strefie czasowej i dodatkowo w UTC.
Kalkulator dopasowania imion
Wpisz dwa imiona i zobacz, jak pasują do siebie ich liczby: ekspresja i pragnienie duszy każdego imienia, z każdym krokiem obliczeń. Tylko dla zabawy.
Kalkulator obudowy subwoofera
Oblicz objętość netto obudowy po odjęciu głośnika, wzmocnień i tunelu, znajdź długość tunelu dla częstotliwości strojenia albo wyznacz jeden wymiar.
Kalkulator czasu trwania
Oblicz czas między dwiema godzinami jako HH:MM, godziny dziesiętne, minuty i sekundy.
Kalkulator amperogodzin
Oblicz czas pracy i zmagazynowaną energię akumulatora na podstawie amperogodzin, napięcia i prądu obciążenia. Otrzymaj czas pracy w godzinach i minutach oraz energię w watogodzinach i kilowatogodzinach.
Narzędzie jest dostępne w innych językach
- Máy tính xấp xỉ tuyến tính [VI]
- Calculadora de aproximación lineal [ES]
- 線形近似計算ツール [JA]
- 선형 근사 계산기 [KO]
- Calculadora de aproximação linear [PT]
- Calculateur d'approximation affine [FR]
- Kalkylator för linjär approximation [SV]
- حاسبة التقريب الخطي [AR]
- เครื่องคำนวณการประมาณเชิงเส้น [TH]
- Lineaire benadering berekenen [NL]
- Rechner für lineare Approximation [DE]
- Kalkulator Aproksimasi Linear [ID]
- Калькулятор линейного приближения функции [RU]
- Doğrusal Yaklaşım Hesaplayıcı [TR]
- 线性近似计算器 [ZH]
- Linear Approximation Calculator [EN]
- Calcolatore di approssimazione lineare [IT]